Yangilik
NBA Yevropaga keladi: 2027 yilgi loyiha haqida nimalarni bilamiz?
Bobur Toshmatov
Professional bettor
2026-09-09
Basketbol muxlislari uchun katta yangilik bor. NBA rasmiylari FIFA Jahon chempionati finali bilan bir vaqtda Yevropa boʻyicha muzokaralarni jadallashtirishni rejalashtirmoqda. Gap oddiy emas, balki 2027 yilning kuzida Yevropada yangi professional liga ochish haqida ketmoqda.
Bu loyiha haqida eshitgan har bir basketbol ishqibozi, ayniqsa Yevroliga va milliy chempionatlarni kuzatuvchilar, albatta qiziqadi. Keling, bu masalani oddiy tilda, hech qanday murakkab atamalarsiz tahlil qilaylik.
Avvalo, asosiy savol: nima uchun NBA endi Yevropaga kirib kelmoqchi? Javob oddiy: pul va tomoshabin. Yevropada basketbol juda seviladi, lekin NBA darajasidagi shou, marketing va daromad yoʻq. NBA bu bozorning 3 trillion dollarlik salohiyatini koʻrib turibdi. Bu raqamni eslab qoling, keyingi tahlillarimizda yana qaytamiz.
Yevropa basketbolida hozirgi kunda asosiy turnir bu Yevroliga. Uning 18 ta ishtirokchisi bor, ularning aksariyati Ispaniya, Turkiya, Gretsiya, Rossiya va Italiya klublari. Yevroliga har yili oʻz chempionini aniqlaydi, lekin NBA bilan solishtirganda daromad jihatidan ancha past.
Oddiy qilib aytganda, Yevroliga klublari yiliga oʻrtacha 15-20 million yevro byudjet bilan ishlaydi. NBA klublari esa 300-400 million dollarlik byudjetga ega. Farqni his qildingizmi? 20 barobar.
NBA Yevropaga kirib kelgach, Yevroliga bilan raqobat boshlanishi aniq. Lekin bu yerda bir nozik jihat bor: NBA Yevroligani sotib olishi yoki u bilan birlashishi ham mumkin. 2027 yilgacha bu masala boʻyicha aniq qaror qabul qilinadi.
Men oʻzim Yevroligani 8 yildan beri kuzataman. Har mavsumda 4-5 ta jamoa oʻrtasidagi kurash qiziqarli oʻtadi, lekin moliyaviy jihatdan ular NBA bilan tenglasha olmaydi. Masalan, "Real Madrid" basketbol klubi Yevropadagi eng boy klublardan biri, uning byudjeti 45 million yevro atrofida. NBAning eng kambagʻal klubi ham 150 million dollardan kam byudjet bilan ishlamaydi.
Hozircha NBA rasmiylari bu haqda koʻp maʼlumot bermagan. Lekin turli manbalar orqali ayrim tafsilotlar maʼlum. Yangi ligada 16 ta jamoa boʻlishi kutilmoqda. Ularning 12 tasi doimiy aʼzo boʻladi, 4 tasi esa har mavsum saralash orqali keladi.
Bu tizim Yevroligadagi kabi boʻlishi mumkin, lekin NBAning oʻziga xos qoidalari bilan. Masalan, NBAda draft tizimi bor, yaʼni eng kuchsiz jamoalar eng yaxshi yosh oʻyinchilarni tanlash huquqini oladi. Yevropada esa bu tizim yoʻq, klublar oʻz akademiyalariga tayanadi.
Agar siz yangi boshlovchi boʻlsangiz, draft tizimini bunday tushuning: har yili NBA jamoalari kollej va xorijiy yosh oʻyinchilar orasidan eng istiqbrollilarini tanlaydi. Eng yomon natija koʻrsatgan jamoa birinchi boʻlib tanlash huquqini oladi. Bu raqobatni saqlash uchun qilingan.
Yevropa ligasida esa bunday tizim boʻlmasa, boy klublar yanada boyib ketishi, kambagʻallari esa doimiy ravishda orqada qolishi mumkin. Shuning uchun NBA bu masalani chuqur oʻrganmoqda.
Yevropa bozori NBA uchun juda katta. AQShda 330 million aholi yashaydi, Yevropada esa 750 million. Basketbol Yevropada futbol va tennisdan keyin uchinchi oʻrinda turadi, lekin shu bilan birga millionlab muxlislarni oʻziga jalb qiladi.
NBAning Yevropadagi televizion huquqlari hozirda yiliga 100 million dollarga baholanmoqda. Yangi liga ochilgach, bu koʻrsatkich 5 barobar oshishi mumkin. 500 million dollar, bu jiddiy raqam.
Yana bir muhim jihat: oʻyin taqvimi. NBA mavsumi oktyabrdan iyungacha davom etadi, har jamoa 82 ta oʻyin oʻtkazadi. Yevropada esa mavsum qisqaroq, 40-50 ta oʻyin. Yangi ligada qancha oʻyin boʻlishi hozircha nomaʼlum, lekin 60-70 ta oʻyin kutilmoqda.
Bu yerda bir muammo bor: Yevropa basketbolchilari NBAdagilarga qaraganda kamroq oʻyin oʻtkazishga oʻrganib qolgan. Agar ular 70 ta oʻyin oʻtkazsa, jarohatlar koʻpayishi mumkin. Bu masala boʻyicha NBA mutaxassislari turli fikrlarda.
Statistik maʼlumotlarga qarasak, NBAning xalqaro kengayishi har doim muvaffaqiyatli boʻlgan. Kanadada "Toronto Raptors" jamoasi 1995 yilda tashkil etilgan boʻlsa, 2019 yilda NBA chempioni boʻldi. Meksikada va Xitoyda muntazam oʻyinlar oʻtkazilmoqda.
Yevropa ligasining muvaffaqiyatli boʻlish ehtimoli 68% deb baholayman. Nega 100% emas? Chunki bir nechta xavf omillari bor.
Birinchisi, Yevroliga bilan ziddiyat. Agar Yevroliga klublari yangi ligaga oʻtishdan bosh tortsa, NBA Yevropada yangi klublar yaratishga majbur boʻladi. Bu esa 5-6 yil vaqt oladi.
Ikkinchisi, oʻyinchilarning transferi. Yevropaning eng yaxshi 30 nafar oʻyinchisi NBAga oʻtishni xohlaydi. Lekin hammasi ham bu darajaga yeta olmaydi. Yangi liga ularga oʻz vatanlarida yuqori darajada oʻynash imkonini beradi.
Uchinchisi, muxlislarning qiziqishi. Yevropa muxlislari oʻz mahalliy jamoalariga sodiq. Agar NBA yangi jamoalar yaratsa, ularni qoʻllab-quvvatlash uchun vaqt kerak boʻladi.
Agar siz basketbol prognozi qilishni yaxshi koʻrsangiz, bu yangilik siz uchun muhim. Yang